पोतः potaḥ [पू-तन्; Uṇ.3.86] 1 The young of any animal, cub, colt, foal &c.; पिब स्तन्यं पोत Bv.1.60; मृगपोतः; शार्दूल˚ Mu.2.8; करिपोतः &c; वीरपोतः a young warrior; कोप्ययं वीरपोतः U.5.3. -2 An elephant ten years old. -3 A ship, raft, boat; पोतो दुस्तरवारिराशितरणे H.2.124; नभस्वता प्रतीपेन भग्नपोता इवार्णवे Śiva B.22.11; हा विपद्- वारिनिधिपतितजनोद्धरणपोत Nāg.5. -4 A garment, cloth. -5 The young shoot of a plant. -6 The site or foundation of a house. -7 A foetus having no enveloping membrane. -Comp. -आच्छादनम् a tent. -आधानम् a shoal of small fish. -धारिन् m. the master of a vessel. -प्लवः a mariner, seaman. -भङ्गः a ship-wreck. -रक्षः the rudder of a boat or ship. -वणिज् m. a sea-faring merchant; धत्ते पोतवणिग्जनैर्धनदतां यस्यान्तिके सागरः Śiva B. 29.89. -वाहः a rower, steersman.

   पोतकः potakaḥ 1 The young of an animal. -2 young plant. -3 The site of a house.

   पोतायितम् potāyitam p. p. of the denominative of पोत; an elephant's roar produced with the lips and (or) soft palate; तत् पोतायितमोष्ठतालुजनितम् Mātaṅga L.2.13.

   पोतन potana a. 1 Sacred, holy. -2 Purifying.

   पोतासः potāsaḥ A kind of camphor.

   पोतृ potṛ m. 1 One of the sixteen officiating priests at a sacrifice (assistant of the priest called ब्रह्मन्). -2 An epithet of Viṣṇu.

   पोत्या potyā A multitude of boats.

   पोत्रम् potram [पू-त्र] 1 The snout of a hog; धृतविधुरधरं महावराहं गिरिगुरुपोत्रमपीहितैर्जयन्तम् Bk.10.60; Ki.13.53. -2 A boat, ship. -3 A plough share. -4 The thunderbolt. -5 A garment. -6 The office of the Potṛi. -Comp. -आयुधः a hog, boar.

   पोत्रिन् potrin m. A hog, boar.

   पोथः pothaḥ A blow, stroke; तथा तयोर्गदापोथैर्दिशः सर्वाः प्रति- श्रुताः Rām.7.32.55.

   पोथकी pothakī Red pimples on the eyelids (Mar. रांजणवाडी).

   पोप्लूयमान poplūyamāna a. Floating often and often; (पुष्पसंचयान्) पोप्लूयमानानपरान् पश्य त्वं तनुमध्यमे Rām.2.95.10.

   पोथा pothā A kind of wind instrument.

   पोलः polaḥ 1 A heap. -2 Bulk, magnitude.

   पोलिका polikm, पोली polī A kind of cake (of wheat).

   पोलिन्दः polindaḥ The mast of a ship.

   पोषः poṣaḥ [पुष्-घञ्] 1 Nourishing, supporting, maintaining. -2 Nourishment, growth, increase, advance. -3 Prosperity, plenty, abundance.

   पोषकः poṣakaḥ One who maintains or nourishes, a supporter.

   पोषणम् poṣaṇam Nourishing, fostering, supporting, maintaining.

   पोषयित्नुः poṣayitnuḥ The cuckoo.

   पोषित poṣita p. p. Nourished, supported &c.

   पोषितृ poṣitṛ a. One who feeds, nourishes &c. -m. A feeder.

   पोषिन् poṣim, पोष्टृ poṣṭṛ a. [पुष्-णिनि तृच् च] One who feeds, nourishes &c. -m. A feeder, nourisher, protector.

   पोष्य poṣya a. [पुष्-कर्मणि ण्यत्] 1 To be fed, nourished or supported. -2 Well-fed, thriving. -3 Causing prosperity. -4 Abundant, copious. -Comp. -पुत्रः, -सुतः an adopted son; अधुना कृत्तिकादीनां षण्णां यः पोष्यपुत्रकः । तन्नाम चक्रुस्ताः प्रेम्णा कार्तिकश्चेति कौतुकात् ॥ Brav. P. -वर्गः a class of relatives, who must be nourished and protected.

   पोषधः poṣadhaḥ A fasting day, sacred day; Buddh.

   पौंश्चलीय pauṃścalīya a. [-यी f.) Relating to harlots.

   पौंश्चलेयः pauṃścaleyaḥ The son of a harlot.

   पौंश्चल्यम् pauṃścalyam Harlotry, female incontinence; पौंश्चल्याच्चल- चित्ताच्च नैस्नेह्याच्च स्वभावतः । रक्षिता यत्नतोऽपीह भर्तृष्वेता विकुर्वते ॥ Ms.9.15.

   पौंसवनम् pauṃsavanam See पुंसवन.

   पौंस्न pauṃsna a. (-स्नी f.) 1 Fit for a man; संगच्छ पौंस्नि स्त्रैणं मां युवानं तरुणीशुभे Bk.5.91. -2 Manly, virile. -3 Human. -स्नम् Manhood, virility; का देवरं वशगतं कुसुमास्त्रवेगविस्रस्तपौंस्नमुशती न भजेत कृत्ये Bhāg.4.26.26.

   पौंस्यम् pauṃsyam Ved. 1 Manly courage, strength. -2 Manhood, virility. -3 A battle.

   पौगण्ड paugaṇḍa a. (-डी f.) Boyish. -ण्डम्, -पौगण्डकम् Boyhood (from the 5th to the 16th year); भृत्योः पौगण्डके बाला दृष्ट्वोचुर्विस्मिता व्रजे Bhāg.10.12.37.

   पौण्डरीक pauṇḍarīka a. (-की f.) Relating to or made of lotus-flowers; अविरलमिव दाम्ना पौण्डरीकेण नद्धः Māl.3.16; वाताव- धूता वरपौण्डरीकी लम्बेव माला रुचिराम्बरस्य Rām.4.28.23. -कः 1 A kind of leprosy. -2 A Soma sacrifice of 11 days.

   पौण्डर्यम् pauṇḍaryam A kind of drug used as a remedy for diseased eyes.

   पौण्ड्रः pauṇḍraḥ 1 N. of a country. -2 A king or inhabitant of that country; पौण्ड्रश्च बलिनां वरः Hariv. -3 A kind of sugar-cane. -4 A sectarial mark. -5 N. of the conch-shell of Bhīma; पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः Bg.1.15. -Comp. -वर्धनः (पौण्ड्रम् इक्षुविशेषं वर्धयति) N. of the country of Bihar.

   पौण्ड्रकः pauṇḍrakaḥ 1 A kind of sugar-cane. -2 A mixed caste (of sugar-boilers); cf. Ms.10.44.

   पौण्ड्रिकः pauṇḍrikaḥ A kind of sugar-cane.

   पौण्य pauṇya a. Virtuous, holy, upright, righteous.

   पौतवम् pautavam A measure; शुल्कं दण्डः पौतवं नागरिको ...... च दुर्गम् Kau. A.2.6.24.